🔒Открыть пост
и посмотреть медиа
и посмотреть медиа
Ermənistan Hökumətinin Proqramında hansı maraqlı məqamlar var?
Ermənistanın Baş naziri yeni hökumətin proqram layihəsini açıqlayıb. Şübhəsiz ki, proqram parlamentin iclasında qəbul olunacaq. Bu, Ermənistan hökumətinin 2026-2031-ci illər dövrü üçün məqsədlərini göstərən bir sənəddir. Proqram genişdir, hökumətin bütün fəaliyyət sahələrini əhatə edir. Yeni seçilmiş hökumətin fəaliyyəti beş ildən sonra məhz bu sənəd əsasında qiymətləndiriləcək. Proqramın xülasəsində qeyd olunur ki, seçkidən sonrakı Ermənistan artıq Dördüncü Respublikadır.
Beləliklə, Proqramdakı maraqlı məqamlar hansılardır?
Preambulada vurğulanır ki, Ermənistan xalqı ərazisi 29,743 kv km göstərilən Real Ermənistan ideyasına səs verib.
Azərbaycan müxtəlif kontekstlərdə qeyd olunur:
- Sülhün institusionallaşdırılması, göstərilən dövrdə sülh sazişinin imzalanması və ratifikasiyası, iki ölkənin vətəndaş cəmiyyəti və biznes dairələri arasında təmasların stimullaşdırılması, enerji sahəsində əməkdaşlıq kontekstində.
- dolayısı ilə yeni Konstitusiya mövzusu da Azərbaycanla sülhün institusionallaşdırılmasına aiddir. Ermənistan Hökuməti Konstitusiya layihəsini açıqlamağı, müzakirələr aparmağı və referendumun təşkili ilə bağlı addımlar atmağı planlaşdırır.
Azərbaycana aid əsas mesajlar:
- TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi, Azərbaycanla sülh sazişi, Ermənistan ətrafında təhlükəsizliyin təmin edilməsi, sərhədin müəyyənləşdirilməsinin davam etdirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, enerji sahəsi.
Digər maraqlı məqamlar:
Xarici siyasətin prioriteti olaraq regionalizm seçilib. Proqramda regionalizm anlayışı “xarici dəstək olmadan öz əhatəsində rahat mövcudluq” kimi açıqlanır.
Türkiyə ilə diplomatik əlaqələrin qurulması, sərhədin açılması, nəqliyyat və iqtisadi əməkdaşlıq planlaşdırılır.
“Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi” anlayışı İran, Gürcüstan, Aİ, ABŞ, Çin, Fransa (keyfiyyətcə yeni səviyyəyə keçid qeyd olunur, yəqin ki, müttəfiqlik) və müvafiq sənədlərin imzalandığı digər ölkələrə tətbiq edilir.
Rusiya bölməsində “strateji” termini qeyd olunmur – yalnız tərəfdaşlığın transformasiyası və dərinləşdirilməsindən bəhs edilir. Yəni, uzunmüddətli heç nə yoxdur.
Aİ bölməsində “strateji tərəfdaşlığın inteqrasiyası” termini keçir. Həmçinin Aİ üzrə Aİ standartlarının qəbulu nəzərdə tutulur. Yalnız kənd təsərrüfatı mövzusunda Aİ standartları ilə yanaşı Aİİ standartları da qeyd olunur. Lakin, bunu etmək çətin olacaq.
Aİİ üzrə Ermənistan hökumətinin əsas gözləntiləri səmərəliliyin artırılması və hazırda mövcud olmayan əsas azadlıqların həyata keçirilməsidir.
Sənədin heç bir yerində Aİ-yə üzv olmaq istəyindən bəhs edilmir.
Çoxtərəfli formatlara dair bildirilir ki, Ermənistan MDB-də qalacaq. Trampın Sülh Şurası ilə yanaşı, İrəvan ŞƏT-ə də üzv olmaq niyyətindədir.
Silahlı Qüvvələr bölməsində Rusiyanın hərbi bazası və vahid HHM sisteminə dair qeyd yoxdur. Lakin sərhəd xidmətinin yenidən təşkili vurğulanır.
Diasporla bağlı Real Ermənistan ideyası əsasında yanaşmanın yenidən nəzərdən keçirilməsi vurğulanır.
Kilsə ilə bağlı Ermənistanın baş naziri islahat planlaşdırır, lakin bu, daha çox reaksiyaya bənzəyir, çünki dini ehkamlara qayıdış və kilsənin siyasiləşdirilməsinin istisna edilməsi qeyd olunur. Hazırkı katolikosun istefası və Kilsə Nizamnaməsinin qəbulu açıq şəkildə vurğulanır. Erməni kilsəsinin ənənəvi avtoritarizmi şəraitində bu məqsədi həyata keçirmək çox çətin olacaq.
AES ilə bağlı qərar 2027-ci ilin sonunda qəbul edilməlidir. Bu sahədə ya Rusiya təkbaşına qalacaq, ya da öz təsirini Fransa, Koreya və ABŞ modul stansiyaları ilə bölüşəcək.
Dəmir yolları – Ermənistan TRIPP, həmçinin Azərbaycan və Türkiyə sərhədlərinədək çatan hissələri qurmağı planlaşdırır. Burada Cənubi Qafqaz Dəmir Yolu ASC-nin konsessiyası qeyd olunmasa da, idarəetmə sisteminin yenidən nəzərdən keçiriləcəyi bildirilir.
Beləliklə, Proqram Ermənistan hökumətinin qarşıdakı beş ildə nəyə can atdığını göstərir. Nəyin alınacağı, nəyin alınmayacağını isə zaman göstərəcək.
@cssc_cqtm
