🔒Открыть пост
и посмотреть медиа
и посмотреть медиа
Oʻrmonni hech kim tozalamaydi
Changyutgichni yelkangizga osing va oʻrmonga chiqing. Jiddiy aytyapman. Tashqarida bepoyon maydon yotibdi, siz esa umringizda birorta odam u yerni tozalaganini koʻrmagansiz. Demak, u allaqachon axlatga botib ketgan boʻlishi kerak. Toʻgʻrimi?
Borasiz — va changyutgichga tortadigan deyarli hech narsa topolmaysiz. Shlangni yoʻsinga tirab koʻrasiz, qaragʻay ignalarini soʻrib koʻrishga urinasiz, atrofga alanglaysiz. Chang yoʻq. Toshlar oʻz joyida. Oʻsimliklar oʻz joyida. Barglar hatto shoxidan uzilmagan, xuddi aynan turishi kerak boʻlgan joyda turgandek. Goʻyo bir soat oldin kimdir kelib, hamma joyni yigʻishtirib ketgan.
Ammo hech kim kelmagan. Chunki oʻrmonda “iflos” degan tushunchaning oʻzi deyarli yoʻq.
Ifloslik — modda emas, hukm. Narsa faqat oʻziga ajratilgan joydan chiqqanida iflosga aylanadi. “Ajratilgan joy” esa faqat reja bor yerda mavjud. Toʻrt devor ichida hamma narsaning oʻrni belgilangan: kitob — javonda, non — stolda, chang esa — hech qayerda. Shuning uchun uy tinimsiz tozalanadi. Oʻrmonda esa bunday reja yoʻq. Reja boʻlmasa, “oʻrnidan chiqqan” narsa ham boʻlmaydi.
Buni tekshirib koʻrish oson. Oʻrmon yeriga tushgan qaragʻay ignasi — oʻrmonning bir qismi. Oʻsha ignani olib uyingizdagi gilamga qoʻying: u endi ifloslikka aylanadi. Igna oʻzgargani yoʻq. Faqat uning atrofidagi reja oʻzgardi. Siz changyutgich bilan moddani emas, oʻz rejangizdan chetga chiqqan narsalarni yigʻyapsiz.
Endi masalaning eng gʻalati tomoni.
Bu manzara odamni chalgʻitishi kerak: hech kim tozalamaydigan makon toza koʻrinadi, har hafta tozalanadigan makon esa yana va yana ifloslanadi. Agar doimiy tozalash talab qilmaydigan makon tashqarida turgan boʻlsa, biz nega umrimizning katta qismini ichkarida — tartibini saqlab turish uchun umrbod mehnat talab qiladigan qutilar ichida — oʻtkazamiz?
Shu xayol bilan turganingizda oʻt orasidan bir narsa koʻzingizga tashlanadi. Shokolad qogʻozi.
Bu — oʻrmonda haqiqatan ham “oʻrnidan chiqqan” narsaga oʻxshaydi. Chunki u oʻrmonning tabiiy tizimiga emas, biz yaratgan tizimga tegishli. Egilib olasiz, choʻntagingizga solasiz. Yaxshi odam ekaningizga boʻlgan ishonchingiz qaytadi.
Keyin uyga qaytish uchun yoʻlga chiqasiz. Va hisob shu yerda buziladi.
Asfalt yoʻl tabiatdan minglab kvadrat metr maydonni butunlay ajratib olgan. Qancha shokolad qogʻozi tashlamang, uning taʼsiri bitta yoʻl egallagan hudud bilan solishtirib boʻlmaydi. Binolarni aytmasa ham boʻladi. Oʻsha mantiqni oxirigacha olib borsangiz, yigʻishtirilishi kerak boʻlgan narsa qogʻoz emas — butun shahar boʻlib chiqadi.
Ammo shaharni changyutgichga tortib boʻlmaydi. Qogʻozni esa boʻladi. Vijdon shuning uchun qogʻozni tanlaydi: u biz tuzata oladigan oʻlchamda.
Gap faqat oʻlchamda ham emas. Qogʻoz — rejaning buzilishi. Yoʻl esa rejaning oʻzi. Biz buzilishni darrov koʻramiz, lekin rejani koʻrmaymiz. Chunki uning ustida turibmiz.
Liftga kirasiz. U sizni bir necha soniyada yerdan uzib, yuqoriga koʻtaradi. Eshikni ochasiz va jahlingiz chiqadi: xona iflos ekan.
Changyutgichni rozetkaga ulaysiz.
Chunki xonani koʻradiganlar bor.
Biz tabiatni emas, koʻrinadigan joyni tozalaymiz. “Iflos” deb atayotganimiz — rejamizga sigʻmay qolgan mayda narsalar. Rejaning oʻzi esa oyogʻimiz ostida yotibdi va biz har kuni uning ustidan bosib oʻtamiz.
@mehmonov_blog